یونگه ولت ـ ترجمه عسکر داوودی

از زمان حمله به مرکز تجارت جهانی در نیویورک در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، اسلام گرایی به یکی از مفاهیم مرکزی گفتمان امنیتی غرب تبدیل شده است و شخص اسلام گرا  شر مطلق.

نظام سرمایه داری غرب مبارزات حق طلبانه ملت های مسلمان را تحت لوای پرچم اسلامگرایی را با برچسب «شر مطلق» تحریف می کند.

غرب اسلام گرایی را به عنوان پدیده ای کهنه و متعصب – ایدئولوژی غیرعقلانی که با «عقل غربی» بیگانه است و هیچ مذاکره ای با نمایندگانش ممکن نیست.تعریف می کند.این دیدگاه پاسخ به «اسلام رادیکال مورد تعریف خود» را فقط خشونت و سرکوب اعلام می کند.

بدین ترتیب هم جنگ های متعدد ایالات متحده و متحدانش و هم حمله به آزادی های مدنی در کشورهای غربی از سال ۲۰۰۱ با توجیه، «تهدید اسلام گرایی» علیه تمدن غرب تبلیغ می شود.

با این حال، نگاهی به ظهور جریان هایی در اسلام که خواستار نظامی مبتنی بر اصول دینی هستند، نشان می دهد که این دیدگاه ها خواستگاه های عمیقا مدرنی را در خود دارند. دانشمند اسلام شناس «توماس باور» در کتاب «فرهنگ ابهام» خود نشان می دهد نظریه ادغام اسلام با دولت ، یک اصل کلاسیک اسلامی نیست. و تا زمانی که جهان اسلام در قرن نوزدهم با استعمار اروپایی مواجه شد، حوزه های دولت و دین همواره از هم جدا بودند. در دنیای اسلام سیاست «حوزه ای کاملا سکولار بود که مشروعیت، هنجارها، و وظایف و اهدافش را از دین نمی گرفت»، اما با مواجه جهان اسلام در قرن نوزدهم با استعمار اروپایی نظریه «ادغام دین ودولت» عینیت پیدا کرد و پدیده «اسلام سیاسی» را باعث شد.

از اواسط قرن نوزدهم به بعد، «ادغام دین ودولت» و سپس پدیده «اسلام سیاسی» در مقابل استعمارگری گسترده اقتصادی و نظامیگری دولت های اروپایی که نه تنها می خواستند منافع خود بلکه دین خود را نیز بر جهان اسلام تحمیل کنند،عینیت پیدا کرد. اکنون این ایدئولوژی می کوشد با ادعاهای مطلق گرایانه غرب رقابت کند. به همین دلیل، هم ظهور «ملی گرایی» و هم ظهور «ملی گرائی اسلامی» با وجود مخالفت های سید قطب با آنها، عملا در تقلید از الگوهای غربی و بنیان های معرفت شناختی روشنگری و مدرنیته را با اسلام ادغام شده است.

در اواسط قرن بیستم، تقریبا همه کشورهای خاورمیانه رسما مستقل بودند، اما در عمل توسط ائتلافی از طبقه بالا و ارتش مرتبط با «غرب» رهبری می شدند. با وجود شکاف های متعدد در دوره اسلام کلاسیک، تداوم وجود داشت

 برخلاف اروپا که همیشه اشراف با روحانیت مسیحی متحد بودند «در جهان اسلام دین معمولا خارج از حوزه ایدئولوژیک الیگارشی حاکم باقی می ماند.» و به همین دلیل جریان های اسلام گرای سیاسی در میان «طبقه متوسط» و در منازعه با الیگارشی محبوبیت یافتند.این پدیده اجتماعی ـ اسلامی عملا صف آرائی «طبقه متوسط» علیه طبقه حاکم فاسد تلقی می شد و انعکاس دهنده کینه طبقاتی اقشار ضعیف اجتماعی علیه استعمارگری و الیگارشی تابع استعمارگران بود.

«سید قطب» – عضو اخوان المسلمین که در سال ۱۹۶۶ در مصر اعدام شد – یکی از مغزهای اصلی این جنبش های جدید محسوب می شود. «قطب» به مرحله اولیه ای ایده آل شده از اسلام در دهه های نخست پس از مرگ حضرت محمد تاکید می کرد.او تاکید داشت لازم است تا دین اسلام از مرحله «انحطاط اسلام کلاسیک» و همچنین از «تأثیرات منفی و غیراخلاقی «غرب لیبرال» پاک شود و به منشأ «خالص» و مردمی خود باز گردد. تمام بخش های جامعه، از دولت تا حوزه خصوصی، باید تحت تأثیر هنجارهای اسلامی ـ مردمی تعریف شوند و این موضوع هیچ ارتباطی با «دیدگاه آرام به جهان» ندارد که به گفته «توماس باور»، قرن ها فرهنگ اسلامی کلاسیک را شکل داده است.

https://www.jungewelt.de/artikel/526957.islamismus.html

توضیح مترجم: سید قطب که بود؟

 (سید ابراهیم حسین شاذلی قطب شناخته‌شده با نام سید قطب (۹ اکتبر ۱۹۰۶–۲۹ اوت ۱۹۶۶) نویسنده و نظریه‌پرداز اسلام‌گرای مصری بود. او که در سال ۱۹۳۹ برای تحصیل دربارهٔ سیستم‌های آموزشی بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۰ با بورسیه تحصیلی به ایالات متحده رفت و مدرک کارشناسی ارشد خود را از کالج آموزشی ایالت کلرادو (نام فعلی‌اش دانشگاه شمال کلورادو است) دریافت کرد. او در سفر بحران های معتددی را در آمریکا مشاهده کرد: نژادپرستی، مادی‌گرایی، آزادی های افسار گسیخته فردی، سیستم اقتصادی بشدت طبقاتی، ابتذال فرهنگی، ممنوعیت طلاق، هیجانات اغراق شده در بخش ورزش .حمایت نکردن آمریکا از مبارزات مردم فلسطین باعث نفرت او از این سیستم حکومتی شد. او در مقاله‌ای که پس از بازگشت از آمریکا در مصر منتشر کرد، از رفتارهای جنسی رایج در آمریکا به شدت انتقاد کرد.قطب بر این باور بود که کنار گذاشتن قوانین اسلامی و ارزش‌های مذهبی (به ویژه پس از استعمار اروپا) جهان اسلام را هم ‌چون دوران پیش از اسلام (یعنی جاهلیت) در گمراهی فرو برده است.

نظریات مکتوب او از جمله مفهوم‌های «جاهلیت جهان»، «حاکمیت الله» و «جهانی بودن اسلام» و «انقلاب» و «خشونت» تاثیرات زیادی در شکلگیری اسلام سیاسی معاصر داشته است.

کتاب «عدالت اجتماعی در اسلام» را که اولین اثر نظری مهمش در حوزهٔ نقد اجتماعی مذهبی است، سال ۱۹۴۹ منتشر کرد. او در این کتاب «ارتباطی قوی میان سیاست و دین اسلام» برقرار می کند.

«قطب» در جریان ملی شدن صنعت نفت ایران، نامه‌ای به آیت الله ابوالقاسم کاشانی نوشت و از نهضت ملی شدن صنعت نفت حمایت کرد. به اعتقاد او نهضت ملی شدن صنعت نفت، نهضت ملی نیست؛ بلکه نهضت اسلامی به رهبری شخصی روحانی است. وی این گام را قدمی در راه استقرار نظام اسلامی و کوتاه کردن دست اجانب از ایران می‌داند. او هم‌چنین در این نامه مسلمانان را به وحدت و دوری از تفرقه فرا می‌خواند.م)

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده