راه توده                                                                                                                                                          بازگشت

 

 

"دمیتری نفدوف"

ازبکستان زیر فشار

امریکا برای دوری

از بازار روسیه

بنیاد فرهنگ استراتژیک

ترجمه- کیوان خسروی

  

پنبه ازبکستان به موازات فرآورده های نیمه تمام مربوطه که از مدتها پیش به روسیه و بیش از 20 کشور جهان (با خودکفایی کامل از نیاز داخلی صنایع سبک داخلی) صادر می شد، ناگهان، آنطور که معلوم شده، در داخل کشور به اندازه کافی وجود ندارد. علاوه بر این  بعید نیست در سال جاری از آن سوی اقیانوس وارد بشود. به یاد بیاوریم که در سال 2019، ایالات متحده آمریکا به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان پنبه در جهان، ممنوعیت واردات طلای سفید از ازبکستان را لغو کرد و اکنون در تلاش برای تقویت نفوذ اقتصادی و در نتیجه ژئوپلیتیک خود در بزرگترین کشور- منطقه آسیای مرکزی جهان است. ازبکستان که برای چندین دهه یکی از شش کشور بزرگ صادرکننده پنبه بوده است، طبق داده های رسمی، امکان واردات مواد خام برای تغذیه صنعت نساجی خود از ایالات متحده آمریکا را مورد بررسی قرار می دهد. مدیریت «اوزتکستیلپروم» و نمایندگان شورای بین المللی پنبه آمریکا (بزرگترین شرکت پنبه در آمریکا) در تاریخ 7-18 فوریه 2024 در تاشکند در مورد مسائل همکاری دوجانبه بحث کردند. گزارش می شود که میهمانانی از ایالات متحده آمریکا همزمان از برخی شرکت های دسته بندی پنبه و فرآوری پنبه بازدید کرده اند. گویا است که «پیش از همه، مذاکرات به بحثی پربار در مورد مزایای پنبه آمریکایی، مسائل سازماندهی واردات الیاف پنبه و تامین مالی آن تبدیل شده اند». جزئیات بیشتر این رایزنی ها به طور رسمی اعلام نشده است. اتفاقا، "نقشه راه" اولیه ای در مورد سازماندهی تدارکات مربوطه در اواسط نوامبر 2023 در تاشکند، از جمله واردات بذر پنبه دستچین آمریکایی به ازبکستان امضا شده بود. طبق داده های «اوزتکستیلپروم»، در جمهوری، در شرایط رشد سریع صنایع سبک، «نیاز به واردات پنبه در حال افزایش است. در همین راستا، شورای بین‌المللی پنبه راه‌اندازی دفتر نمایندگی در تاشکند را اعلام کرد و در صدد است تعدادی توافق‌نامه با هدف توسعه پتانسیل شرکت‌های نساجی محلی منعقد کند». در بیانیه مطبوعاتی«اوزتکستیلپروم»، گفته می شود که شورای بین المللی پنبه، که مشغول عرضه الیاف پنبه و فرآورده های ساخته شده از آن در بازار جهانی است، اکنون وارد همکاری فعال با ازبکستان شده است. بازدید کارگران نساجی محلی از ایالات متحده آمریکا "بمنظورتوسعه پتانسیل شرکت های نساجی، آشنایی با پنبه آمریکایی و کسب تجربه در کشت آن" برنامه ریزی شده است. همچنین سمینارهای آموزشی در تمام مناطق ازبکستان در مورد فروش محصولات پنبه از برندهای (احتمالاً مشترک یا آمریکایی) با قیمت های بالا برگزار خواهد شد.

بدیهی است که منظور از قیمت های بالای صادراتی از جمله برای محصولات روسیه است. ازبکستان هر سال حدود 5/3 میلیون تن پنبه خام (این کشور جایگاه ششم را در جهاندارد) و 1-2/1 میلیون تن الیاف پنبه در سال تولید می کند (حدود 40 درصد آن قبلا صادر می شد). رئیس جمهور «شوکت میرضیایف» در ژوئیه 2022 اعلام کرده بود که این جمهوری از سال 2021 "صادرات پنبه را متوقف کرده و به طور کامل آن را در بازار داخلی فرآوری می کند."

  در این بین، 25 درصد از حجم صادرات پنبه به طور سنتی به روسیه می رفت و متوقف شدن این عرضه ها، حداقل یک سوم ظرفیت صنایع سبک روسیه را با اوضاع بحرانی مواجه کرده است. انجمن صنعت حتی درخواست هایی را برای تامین فوری مواد خام از ذخایر دولتی روسیه به دولت روسیه ارسال کرد. بعدها، مسکو و تاشکند توافق نامه ای در مورد عرضه نخ پنبه به فدراسیون روسیه فقط برای سال 2023 امضا کردند و هیچ اطلاعات رسمی در مورد تمدید طولانی مدت آن وجود ندارد. گذشته از این، بر اساس برخی داده ها، ازبکستان از سال 2025 قصد دارد صادرات نخ پنبه را متوقف کند. یادآوری می کنیم که تا سال 2010 مواد خام ازبکستان نیز به آمریکا عرضه می شد. در مارس 2019، وزارت کار ایالات متحده آمریکا «تصمیم نهایی در مورد حذف پنبه ازبکستان از فهرست فرمان شماره 13126 (2010) اتخاذ کرد-لایحه ریاست جمهوری که خرید دولتی در ایالات متحده آمریکا برای کالاهای تولید شده با استفاده از کار اجباری کودکان را ممنوع می کند». ریاکاری سیاسی این گام در آن نهفته است که آمریکا مدتهاست مواد خام مختلف را از بسیاری از کشورهای آفریقا، آسیا، اقیانوسیه و آمریکای لاتین با قیمت های پایین صادراتی که به کشورهای جنوب جهانی تحمیل شده و جایی که کار کودک و به طور کلی کار اجباری به طور سنتی مورد استفاده قرار می گیرد، وارد می کند. در این رابطه، معقول است که فرض کنیم ایالات متحده آمریکا همچنان به افزایش واردات مواد خام پنبه ازبکستان، احتمالاً با قیمت‌های بسیار متورم (اگر اضافه بها نگوییم) ادامه می‌دهد. و در مقابل، مواد خام آمریکایی به تاشکند تحمیل می شود - احتمالاً با در نظر گرفتن تزلزل زنجیره های تولید و همکاری روسیه و ازبکستان، زیرا این آن واقعیتی نیست که مواد خام آمریکایی و محصولات نیمه تمام آنها بتواند توسط شرکت های صنایع سبک فدراسیون روسیه، که به طور سنتی بر فرآوری مواد خام آسیای مرکزی و تا حدی آفریقا متمرکز است، قابل پردازش باشد. بیانیه وزیر امور خارجه آمریکا  بلینکن و طرح های مورد بررسی شده اهداف ضد روسی را نشان می دهد. این دیپلمات در آگوست 2022 ضمن تفسیر کمبود طلای سفید در روسیه بیان کرد: معلوم شد که "جهان بدون منابع انرژی روسیه دوام خواهد آورد، خود روسیه بدون پنبه وارداتی نمی تواند کار کند".

فشار واشنگتن بر تاشکند در برخی از گامهای قوه مقننه ازبکستان نیز بازتاب یافته است. بطوریکه مجلس در تاریخ 24 فوریه در نخستین قرائت لایحه ممنوعیت عملیات بانکی در کشور برای اشخاص حقیقی و حقوقی هوادار تحریمها در غرب با تعداد مجموع بیش از 11 هزار نفر (که این همواره در حال افزایش است) تصویب کرد. سرویس مطبوعاتی مجلس توضیح می دهد که این ابتکار "به دلیل خطر تحریم های ثانویه علیه ازبکستان - یعنی اقداماتی برای نقض مقررات تحریم ها" درخواست شده است. برای نمونه، این لایحه اختیارات بیشتری به بانک مرکزی جمهوری ازبکستان می دهد، زیرا این امر "برای افزایش کارایی سیستم های مطابق با تحریم ها در بخش بانکی" لازم است. نمود بعدی سیاست اقتصادی خارجی هوادار تحریم ها می تواند با پروژه های پنبه محور فرا اقیانوس همچنین اعمال ممنوعیت تراکنش های پرداختی با اشخاص حقوقی و افراد حقیقی از کشورهای دیگر که در لیست سیاه غربی گنجانده شده اند، از بهار 2024 همزمان شود که با تسویه حساب های متقابل با روسیه، بلاروس، ایران هدف گیری شده باشد. و اکنون بانک "ایپاک یولی"(راه ابریشم)، به درخواست بانک مرکزی، از ارائه خدمات به مشتریان روسی که اکنون باید یا حساب های خود را ببندند یا به ازبکستان بیایند، بمنظور دریافت یک "ثبت نام" موقت و شماره شناسایی شخصی خودداری می کند. کارت های «میر» در کشور کار نمی کنند. در سپتامبر 2023، سرویسهای پرداخت موسسه مالی"اوسون" و "پی وی" از کار افتادند. و اگر از روسیه پول فعلا در جریان است، در جهت مخالف دیگر امکان پذیر نیست. پویایی در حوزه نظامی نیز جالب توجه است. بطوریکه در ژوئیه 2023، " اوبورونپروم" (کئوپراسیون صنعتی مشترک) را که بخشی از وزارت دفاع ازبکستان است، شرکت "اکولوژی میر گروپ" با ثبت در ایالت ویرجینیا برای خرید محصولات نظامی از آمریکا جذب کرد ، بدین ترتیب، آنطورکه در واشنگتن تأکید می کنند «اهمیت خرید محصولات دفاعی در ایالات متحده آمریکا » و مجوز به " اکولوژی میر گروپ " برای «انجام این کار از طرف خود» پذیرفته شده است. پیشتر در مورد انتقال بلاعوض در سال 2022-23 گزارش شده بود. پنتاگون 46 هواپیما و هلیکوپتر جنگی را در اختیار ازبکستان (و تاجیکستان) قرار می دهد. علاوه بر این، خودروهای نظامی"پولاریس مرزر" به تاشکند ارسال شده بودند. اطلاعات رسمی در مورد تسلیحات مشخص آمریکا که با مشارکت شرکت مذکور وارد کشور خواهند شد، فعلا گزارش نشده است. بر اساس ارزیابی های تخصصی کارشناسان، فهرست تسلیحات خریداری شده به ویژه شامل پهپادها، سیستم های امنیتی و سلاح های ویژه برای حفاظت از تاسیسات استراتژیک از جمله تاسیسات انرژی خواهند بود.

گذشته از این، همراه با "هویج"، "چماق" نیز استفاده می شود: برای نمونه، در پایان ماه فوریه، دفتر کنترل دارایی های خارجی وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا  شرکت لجستیکی "پولاراستار لوجستیک" با دفتر مرکزی آن در تاشکند را به لیست تحریم ها اضافه کرد. شرکتهای"گروه دا 22 " و "گروه الم " که در قزاقستان به ثبت رسیده و در تجارت عمده تجهیزات و قطعات الکترونیکی و مخابراتی فعالیت می کنند و همچنین شرکت قرقیزستانی "اوکون" که گویا اجزاء و قطعات هواپیماهای تولید شده در ایالات متحده آمریکا را به روسیه منتقل کرده نیز مشمول این محدودیتها شدند. بدین ترتیب ، مخالفان ژئوپلیتیکی تلاش می‌کنند حضور خود را در بزرگترین دولت آسیای مرکزی از نظر جمعیت (و در کل منطقه) تقویت کنند و در عین حال در برخی جهات این کار را بهیچ وجه ناموفق انجام نمی‌دهند. از این رو فشار بر بزرگترین کشور آسیای مرکزی در حال افزایش است.

 

https://www.fondsk.ru/news/2024/03/02/ssha-navyazyvayut-uzbekistanu-khlopok-vooruzheniya-i-antirossiyskie-sankcii.html

 

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

 

 

 

 

        پیج فیسبوک راه توده

 

 

 

                        راه توده شماره 922  - 23 اسفند 1402                                اشتراک گذاری:

بازگشت