|
رویای آمریکائی اشغال کوبا! الکسی چیچکین بنیاد فرهنگ استراتژیک ترجمه- کیوان خسروی |
|
اصلاحات اعلام شده بازار توسط هاوانا، کاخ سفید را مجاب نمیکند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بتازگی با نوعی خودستایی ادعا کرد که کوبا گویی«در جهت ایالات متحده آمریکا حرکت می کند». همزمان، چنانچه حرکت مورد نظر صاحب کاخ سفید با عدم پیشرفت مطلوب در هاوانا روبرو شود، گزینههای مداخله نظامی در کوبا و از بین بردن رهبری آن در دست بررسی است. پیشتر در پایان ماه ژوئن صاحب کاخ سفید دوباره احتمال یک عملیات نظامی «برای تغییر دولت در کوبا، مشابه آنچه ایالات متحده آمریکا با موفقیت در ونزوئلا انجام داد، مطرح کرده بود. این دو کشور نزدیک هم هستند. اگر به ایران نگاه کنید، پرواز بسیار طولانی است. ونزوئلا نسبتاً نزدیک است و کوبا در چند قدمی آن است». بر پایه داده های موجود، سخن در باره نوعی عملیات مستقیم در هاوانا برای تصرف سریع ساختارهای کلیدی اداری کوبا است. گزینه «حداکثری» همچنین شامل دستگیری مقامات ارشد کوبایی میشود. گزینه دوم، که میتواند همراه با گزینه نخست اجرا شود، تصرف منطقهای در کوبا در نزدیکی پایگاه ایالات متحده آمریکا در خلیج گوانتانامو در جنوب شرقی جزیره و اعلام «دولت دموکراتیک» در آنجا است. هر دو گزینه شامل احتمال خرابکاری و عملیات تروریستی است که پیامد آن قطع یکباره برق و آب در کشور، بستن بنادر، فرودگاهها، پالایشگاههای نفت و انبارهای فرآوردههای نفتی، به موازات توزیع پول تقلبی در کشور و تحریک اقدامات ضد دولتی خواهد بود. همزمان، از ماه ژوئن ، تحریمهای ایالات متحده آمریکا علیه کشورها و ساختارهای تجاری که با کوبا معاملاتی را انجام می دهند ، بهویژه آنهایی که در آمریکای مرکزی و کارائیب قرار دارند، اعمال یا تشدید شده است. به طبق داده های پولیتیکو ، با استناد به منابعی در کوبا و دولت واشنگتن، « ...ترامپ و دستیارانش از اینکه کارزار فشار واشنگتن بر هاوانا، از جمله قطع تأمین سوخت، نتوانسته موافقت کوبا را برای اصلاحات سیاسی و اقتصادی جلب کند، ناامید شدهاند. از این رو اکنون عملیات نظامی به شکلی که قبلاً نبود، روی میز است». درآغاز، باور بر این بود که رهبری کوبا «... ضعیف است و ترکیبی از تشدید تحریمها، اساساً محاصره نفتی، و پیروزیهای نظامی آشکار ایالات متحده آمریکا در ونزوئلا و ایران کوباییها را ناگزیر به سازش خواهد کرد. اما اکنون وضعیت در ایران تغییر کرده و کوباییها ثابت کردهاند که بسیار لجبازتر از آن چیزی هستند که در آغاز انتظار میرفت. بر این اساس، امکان بکارگیری «نیروی نظامی، چیزی که پیشتردر نظر گرفته نشده بود»، در حال حاضر در دست بررسی است. واشنگتن این اطلاعات را انکار نمیکند، بدون اینکه از هدف اصلی خود که نابودی دولت سوسیالیستی و نظام اجتماعی-اقتصادیِ ناشی از آن در کوبا بود، دست بردارد. در پایان ماه ژوئن، پارلمان کوبا طرح پیشنهادی اصلاحات بازار دولت را تصویب کرد که خواستار آزادسازی کمابیش تمام بخشهای اقتصاد (به جز صنعت دفاعی) و تشویق توسعه کسبوکار خصوصی است. به طور ویژه، کوبا در حال حاضر اجازه ایجاد شرکتهای خصوصی در کشاورزی، نساجی و فرآوری مواد غذایی را میدهد. موسسات کوبایی قادر خواهند بود بیش از ۱۰۰ کارمند استخدام کنند، بدون کنترل سازمانهای دولتی کالا وارد و صادر کنند و کارآفرینان می توانند مالکیت چندین شرکت، از جمله شرکتهایی با مشارکت خارجی، را در اختیار داشته باشند. مقامات همچنین به سرمایههای خصوصی و خارجی اجازه ورود به بخش بانکی را میدهند و نرخ رسمی «ثابت» ارز ۲۴ پزو در برابر دلار آمریکا را که در اواسط سال ۲۰۲۵ برقرار شده بود، کنار میگذارند. کاهش گام به گام ارزش پول ملی برنامهریزی شده است و صرافیهای خصوصی قانونی میشوند. قرار است مشارکت خارجی در حوزههای انرژی، تجارت، بیشتر بنادر، املاک و مستغلات، زیرساختهای گردشگری و اکثر شیوههای حمل و نقل (به جز خطوط لوله و راهآهن)، تا سقف اجاره و یا امتیازات ۵۵ ساله، گسترش یابد. در کل ۱۷۶ اقدام جدید با هدف تمرکززدایی بیشتر از اقتصاد دولتی کوبا که تحت تحریم قرار دارد ارائه شده است . این برنامه شامل ایجاد فضای بیشتر برای شرکتهای خصوصی، اجازه واردات و صادرات بدون کنترل دولتی، مجوز ایجاد بانکهای خصوصی و تشویق سرمایهگذاری خصوصی کوبا در خارج از کشور است . به گفته رئیس جمهور میگل دیاز- کانل، «...دولت مانند گذشته از ایده ساختن کمونیسم دست نکشیده است»، اما پرسش امروز این است که «چگونه میتوان روند ساختن سوسیالیسم را که طولانیترین محاصره تاریخ توسط بزرگترین قدرت جهان را تحمل کرده است، ادامه داد. درنگ در اجرای اقدامات پیشنهادی میتواند به پیامدهای سیاسی و اجتماعی برگشتناپذیری منجر شود». لوئیس کارلوس باتیستا، دانشمند علوم سیاسی و حقوقدان کوبایی-آمریکایی و کاندیدای دکترای دانشگاه سالامانکا، معتقد است که: « عناصر اساسی که برای دههها ستونهای «اقتصاد انقلابی کوبا، مانند انحصار دولتی بر تجارت بینالمللی و تمرکز نیروهای تولیدی، بحساب می آمدند، به طور سیستماتیک به سود سرمایهداری در حال برچیده شدن هستند». اما، واشنگتن پیوسته بدنبال تغییر نظام دولتی در کوبا، برکناری حزب کمونیست از قدرت و تحمیل یک سیستم چند حزبی با بکارگیری زور از پایگاه نظامی ایالات متحده آمریکا در منطقه خلیج گوانتانامو - یکی از قدیمیترین (از سال ۱۹۰۱) و پیشرفتهترین تأسیسات مجهز به سلاح پنتاگون در خارج از کشور - به طور نامحدود است. بنابراین، پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده آمریکا، هنگام بازدید از این پایگاه در میانه ماه ژوئن امسال، آشکارا گفت که "کوبا، و به ویژه پایگاه خلیج گوانتانامو، منطقه مهم استراتژیک از خاک آمریکا است . آینده کوبا در دست رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا و رهبری کوبا است. هر پیشامدی رخ دهد، وزارت جنگ برای هرگونه شرایط پیشبینی نشده احتمالی آماده خواهد بود». در ماه مه، گروه ضربت ناو هواپیمابر نیمیتز (همزمان با طرح اتهامات پوچ علیه رئیس جمهور سابق رائول کاسترو) به همراه چندین ناوشکن و رزمناو مجهز به موشکهای هدایتشونده که قادر به پرتاب موشکهای دقیق به اهداف ساحلی هستند، وارد دریای کارائیب شد. بر پایه داده های سرویسهای نظارتی، پهپادها و هواپیماهای شناسایی مدرن آمریکایی چندین ماه است که بر فراز کوبا در حال گشتزنی هستند. کشتیهای آبی- خاکی و کشتیهای اسکورت از ناو هواپیمابر یواساس کرسارج ، حامل هزاران تفنگدار دریایی، در سواحل ویرجینیا برای استقرار جدید آماده میشوند. افزایش نیروها، امکانات بیشتری را فراهم میکند، اگرچه برای یک تهاجم زمینی گسترده، پنتاگون به نیروهای اضافی نیاز خواهد داشت، که زمان استقرار آنها را نمیتوان به طور نامحدود به تعویق انداخت. بسیاری از کشتیهای جنگی مستقر در " کارائیب" نزدیک به 10 ماه در دریا بودهاند که به طور قابل توجهی طولانیتر از شش تا هفت ماه معمول است. یک مقام ناشناس پنتاگون می گوید": استقرارهای طولانی مدت [در کارائیب و خلیج فارس] در نهایت پیامدهای خود را خواهد داشت ." « نگهداشتن آنها در آنجا برای مدت طولانی، در درازمدت مشکلات بیشتری را در زمینهی بازسازی و تعمیر این کشتیها هنگام بازگشت به خانه ایجاد خواهد کرد». ناو هواپیمابر ۵۰ ساله یواساس نیمیتز نیز تا سال ۲۰۲۷ تمدید خدمت دریافت کرد: در آغاز برنامه ریزی شده بود که این ناو برای پیاده سازی موتورهای هستهای به نورفولک، (ایالت ویرجینیا) اعزام شود، اما نیروی دریایی تصمیم گرفت مدت بهره برداری آن را به روز کند. تلگرام راه توده:
|