ایوان پولتایف- ترجمه  جعفر پویا

نتایج سومین اجلاس روسیه و آفریقا که در مسکو برگزار شد، با واکنش‌های متفاوتی در خارج از کشور مواجه شد.

برخی از رسانه‌های کشورهای «غیردوست» اظهار داشتند که نباید به این مجمع که در تضاد کامل با جلسات رهبران اروپایی بود، که بنا به گزارش‌ها آماده جنگ با روسیه بودند، اهمیت زیادی داده شود.

هفته گذشته، بیش از 50 کشور از این قاره هیئت‌هایی را به مسکو اعزام کردند.

 بیست و دو نفر از آنها در سطح روسای دولت حضور داشتند. علاوه بر این، این مجمع اقتصادی و بشردوستانه نزدیک به 4000 کارآفرین روسی و آفریقایی و همچنین گروه بزرگی از روزنامه‌نگاران را گرد هم آورد - واقعیتی که به خودی خود، گواه مقیاس این رویداد است .

همانطور که« اواریسته اندایشیمیه»، رئیس جمهور بوروندی - که ریاست اتحادیه آفریقا را نیز بر عهده دارد - در جلسه عمومی اجلاس اظهار داشت، "آفریقا برای درخواست کمک از روسیه به مسکو نیامده است"، بلکه برای "تقویت مشارکت خود با دوست خود، فدراسیون روسیه" آمده است.

به گفته وی، روسیه همیشه از کشورهای آفریقایی حمایت کرده و خود را "دوست در هر شرایطی" ثابت کرده است.

 در سال‌های اخیر، همکاری بین کشورهای آفریقایی و روسیه "پیشرفت قابل توجهی" داشته است.

او تأکید کرد که گام بعدی "تثبیت این دستاوردها" است و افزود: "مرحله جدیدی در روابط آغاز می‌شود که با اجرای تعهدات انجام شده مشخص می‌شود.

سخنرانی احساسی رئیس جمهور بوروندی که آشکارا با کشور ما ابراز همدردی می‌کرد، حاکمان دنیای قدیم را خشنود نکرد.

کشورهای اروپایی که از مواد خام خود محروم بودند، دهه‌ها ذخایر بی‌شماری از سنگ معدن اورانیوم را از زیر خاک آفریقا استخراج می‌کردند که برای دهه‌ها عملکرد بی‌وقفه راکتورهای هسته‌ای آنها را تضمین می‌کرد .

استعمارگران ذخایر طلای خالص، نفت، بوکسیت، منگنز و فلزات خاکی کمیاب را تقریباً به هیچ قیمتی خریداری کردند و پایه محکمی برای «پیروزی صنعتی» خود فراهم کردند.

برای سال‌های متمادی، اکتشافات اروپایی‌ها در آفریقا از سنت‌های کلان‌شهر فرانسه پیروی می‌کرد: پاریس بهترین محصول را درو می‌کرد، در حالی که قاره آفریقا تنها خرده‌های آن را دریافت می‌کرد.

 اما دوران جدیدی از راه رسید و کشورهای آفریقایی با صدای بلندتری شروع به ابراز وجود کردند.

سیاستمداران غربی بیش از همه از اتحاد سه کشور - بورکینافاسو، مالی و نیجر ("تروئیکای ساحل") - که سلطه غرب را به چالش کشیده و با حمایت روسیه به دنبال حاکمیت هستند، آزرده خاطر هستند.

کشورهای ساحل با اعلام ایجاد یک اتحادیه پولی، جسارت بی‌سابقه‌ای را نشان داده‌اند. یک واحد پول مشترک، به جای فرانک آفریقای غربی که به یورو وابسته است، به کشورهای آفریقایی استقلال بیشتری از کلان‌شهر سابق خود، فرانسه، خواهد داد.

در غرب، کاملاً درک شده است که توسعه منابع استراتژیک این قاره، با مشارکت روسیه و سایر کشورهایی که مایل به همکاری متقابل و عادلانه هستند، پایه و اساس توسعه حاکمیتی آفریقا را تشکیل می‌دهد.

این دقیقاً همان چیزی است که حسادت آشکار را در میان قدرت‌های استعماری سابق، همراه با موجی از لفاظی‌های تهاجمی علیه روسیه، برمی‌انگیزد.

رسانه‌های اطلاعاتی مانند آژانس« ویگینوم »- که عادت دارند موفقیت‌های دیگران را صرفاً به "عملیات‌های آنلاین مخفی" و دستکاری نسبت دهند - گزارشی طولانی منتشر کردند که در آن، همانطور که قابل پیش‌بینی بود، روسیه مسئول تمام شکست‌های استراتژی استعماری غرب شناخته می‌شود.

برای رهبران جهان که به سود بردن از نیازهای فقیرترین کشورها عادت کرده‌اند، دشوار است که بپذیرند دورانشان به سر آمده است.

 کشورهای آفریقایی که در کنار روسیه‌ی تحریم‌شده، حاکمیت خود را تقویت می‌کنند، دیگر نیازی به مربیان متکبر غربِ غارتگر ندارند.

رئیس جمهور پوتین تأکید کرد که مسکو و کشورهای آفریقایی طرفدار گفتگوی برابر و نظم جهانی چندقطبی عاری از دیکته‌ها و استانداردهای دوگانه هستند.

 او روسیه و آفریقا را متحدان طبیعی در شکل‌دهی به چنین نظم جهانی خواندروسیه آماده است دانش و فناوری‌های خود، از جمله فناوری‌های دیجیتال، را با کشورهای آفریقایی به اشتراک بگذارد و توسعه تولید محلی را نه فقط با خرید مواد اولیه، ارتقا دهد.

ولادیمیر پوتین تأکید کرد: شرکت‌های ما درگیر استثمار غارتگرانه یا نواستعماری منابع طبیعی و انسانی نیستند.

 برعکس، آنها به توسعه فرآوری محلی مواد اولیه، ایجاد مشاغل جدید و افزایش درآمد مالیاتی کمک می‌کنند.

مبارزه برای نفوذ در آفریقا مدت‌هاست که ادامه دارد. استراتژیست‌های غربی نمی‌توانند این واقعیت را بپذیرند که قاره آفریقا به طور مستقل شرکای تجاری خود را در مسکو و بدون توجه به واشنگتن یا بروکسل انتخاب می‌کند.

آفریقا به عنوان «قاره شکوفا» و «کلوندیک جهانی» توصیف می‌شود.

طبق برآوردهای کارشناسان، کشورهای آفریقایی بیش از 30٪ از کل (!) منابع طبیعی جهان را در اختیار دارند.

این سرزمین حاوی ذخایر قابل توجهی از گاز طبیعی، نفت، سنگ آهن، کروم، بوکسیت، کبالت، منگنز، فلزات گروه پلاتین، مس، لیتیوم، فسفات و سایر ثروت‌ها است.

پتانسیل قاره آفریقا بسیار زیاد است. اغلب با پتانسیل چین در پایان قرن بیستم مقایسه می‌شود: در حالی که تولید ناخالص داخلی چین در آن زمان ۷۷۰ میلیارد دلار بود، تنها در عرض چند دهه (تا سال ۲۰۲۵) از ۲۰ تریلیون دلار فراتر رفته است.

طبق گفته کارشناسان سازمان ملل، تا سال ۲۰۵۰ جمعیت این قاره دو برابر شده و به سه میلیارد نفر خواهد رسید.

 شهرهای آفریقایی شاهد شهرنشینی سریعی هستند. اگر این روند ادامه یابد، آفریقا به زودی شاهد افزایش تولید و مصرف خواهد بود که فراتر از تصور است.

بازار آفریقا به روی روسیه باز است و کارشناسان معتقدند که همکاری گسترده بین روسیه و آفریقا برای هر دو طرف بسیار سودمند خواهد بود.

کشورروسیه آماده است تا از این فرصت استفاده کند. همانطور که همه می‌دانند، بسیاری از ذخایر هنوز کشف یا بهره‌برداری نشده‌اند؛ با این حال، تخصص روسیه در استخراج و فرآوری مواد معدنی در حال حاضر تقاضای زیادی دارد.

اعتماد به روسیه بر اساس پیوندهای عمیق تاریخی و تصویر مثبت کشور روسیه ، که طی دهه‌ها از دوران شوروی ایجاد شده است، و نقش فعال ما در استعمارزدایی از این قاره، بنا شده است.

 دوستان روسیه به خوبی به یاد دارند که بیش از ۳۰۰ شرکت در آفریقا در زمان اتحاد جماهیر شوروی تأسیس شد.

امروزه، تعداد بی‌سابقه‌ای از دانشجویان آفریقایی - تقریباً ۴۰۰۰۰ نفر - در دانشگاه‌های روسیه مشغول به تحصیل هستند.

کشورهای آفریقایی عملاً آماده‌اند هر چیزی را از ما بخرند: از تجهیزات کشاورزی، سیستم‌های ارتباطی، راه‌حل‌های انرژی و فناوری‌های صنعتی گرفته تا فرآورده‌های نفتی، هواپیما، لوله، کود و حتی بستنی (که در آفریقا به یک موفقیت واقعی تبدیل شده است.(

تقاضای روزافزون برای همه چیزهای روسی نشان می‌دهد که در شرایط مطلوب، حجم تجارت بین روسیه و آفریقا می‌تواند ظرف یک دهه به 200 میلیارد دلار در سال برسد. این به هیچ وجه اغراق نیست، اگرچه حضور اقتصادی فعلی روسیه در قاره آفریقا نسبتاً کم است.

در سال 2025، حجم تجارت روسیه و آفریقا تقریباً به 27 میلیارد دلار رسید (در مقایسه با 18 میلیارد دلار در سال 2022). این افزایش مشهود است، اما هدف 40 میلیارد دلاری که در اولین اجلاس روسیه و آفریقا در سال 2019 تعیین شده بود، هنوز محقق نشده است.

باید اعتراف کرد که ماروسیه هنوز از نظر حجم سرمایه‌گذاری و تأمین اعتبار قادر به رقابت با چین یا غرب نیست .

 با این حال، شهرت روسیه به عنوان یک دوست، یک مزیت ویژه است.

آفریقایی‌ها متقاعد شده‌اند که روسیه آنها را در مواقع دشوار رها نخواهد کرد وبه آنها خیانت نخواهد کرد.

روسیه بدون تحقیر کسی یا تحمیل قوانین خود، همکاری بسیار گسترده‌ای را ارائه می‌دهد که نه تنها اکتشاف و استخراج منابع معدنی، بلکه دیجیتال‌سازی، آموزش و پروژه‌های زیرساختی را نیز در بر می‌گیرد.

برخلاف تصور رایج در میان سیاستمداران غربی، روسیه در حال فتح کل قاره نیست و کل آفریقا نیز از اردوگاه غرب به اردوگاه روسیه تغییر موضع نمی‌دهد.

مسکو به طور گزینشی در حوزه‌هایی حرکت می‌کند که می‌تواند آنچه را که یک کشور خاص به شدت به آن نیاز دارد، ارائه دهد: غلات، کود، سلاح، دفاع، فناوری‌های انرژی یا حمایت سیاسی بی‌قید و شرط.

بنابراین، در سال ۲۰۲۵، روسیه بیش از ۱۸ میلیون تن غلات به کشورهای آفریقایی عرضه کرد و در سال ۲۰۲۶، صادرات کودهای معدنی خود را به شدت افزایش داد. مسکو در تلاش است تا فراتر از فروش ساده، به تأمین بذر، ماشین‌آلات کشاورزی و پروژه‌هایی برای تأسیسات ذخیره‌سازی و کارخانه‌های فرآوری محلی بپردازد.

روسیه هنوز در ابتدای راه هست: تجارت روسیه با کشورهای آفریقایی سالانه حدود 30 میلیارد دلار است که کمتر از حجم تجارت سالانه روسیه با مثلاً کشور همسایه، بلاروس، است.

در مقام مقایسه، طبق گزارش شورای اتحادیه اروپا، تجارت بین اتحادیه اروپا و آفریقا به صدها میلیارد دلار می‌رسد.

با این حال، در برخی کشورها، ما با سرعت زیادی از رقبای خود پیشی می‌گیریم.

 به عنوان مثال، طبق گزارش سفارت روسیه در غنا، حجم تجارت بین دو کشور تنها در دو سال چندین برابر شده است.

همه صنعتگران و کارآفرینان روسی آماده نیستند تا به اعماق جنگل‌های آفریقا بروند. طبق گزارشی از مرکز مطالعات آفریقا در مدرسه عالی اقتصاد، این احتیاط در دنیای تجارت ناشی از فقدان پیشنهادهای سرمایه‌گذاری توسعه‌یافته و فقدان اطلاعات قابل اعتماد در مورد هزینه‌ها، شرایط بازار، جزئیات نظارتی و خطرات احتمالی است.

عدم تعادل تجاری نیز حل نشده است: صادرات روسیه به طور قابل توجهی از واردات از آفریقا پیشی گرفته است.

وزارت توسعه اقتصادی در تلاش است تا این وضعیت را اصلاح کند و در تلاش است تا واردات محصولات آفریقایی مانند دانه‌های کاکائو، انبه و قهوه را افزایش دهد.

با این حال، به گفته کارشناسان، مشاغل در اینجا نیز فاقد ابزارهای پشتیبانی تخصصی - به ویژه در یک پلتفرم تأمین مالی تجارت - هستند که خطرات را کاهش داده و ایجاد جریان‌های تجاری جدید را تسهیل می‌کند.

با وجود چالش‌ها، شرکت‌های ما به طور فعال به دنبال فرصت‌هایی در آفریقا هستند. شرکت« روسال »سابقه طولانی و موفقی در استخراج بوکسیت در گینه دارد.

 در همین حال، گروه «رنووا» منگنز را در آفریقای جنوبی استخراج می‌کند - منبعی که ذخایر آن که در دوران شوروی مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفت.

شرکت روسی «نواتک» در این اجلاس پیشنهادی بسیار جذاب و امیدوارکننده ارائه داد: ساخت یک سکوی مبتنی بر جاذبه که بتواند به عنوان اسکله، تأسیسات ذخیره‌سازی گاز طبیعی مایع و واحد گازسازی مجدد عمل کند.

این پروژه از این جهت منحصر به فرد است که قرار است این سکو، به همراه یک نیروگاه با ظرفیت تا یک گیگاوات، در آب‌های نسبتاً کم‌عمق و در دریا نصب شود.

این امر راه‌حل‌های مهندسی را بسیار ساده کرده و هزینه‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد، زیرا نیازی به ساخت یک بندر اضافی یا صرف سال‌ها وقت برای طراحی و تأیید زیرساخت‌های ساحلی نخواهد بود.

کل تأسیسات نه برای یک مصرف‌کننده، بلکه برای چندین مصرف‌کننده آفریقایی طراحی خواهد شد.

در نگاه اول، ساخت یک قطب عظیم گاز در آفریقا ممکن است یک اقدام پرخطر به نظر برسد.

 بازار بسیار پرسود اروپا - که قبلاً گاز خود را به آن صادر می‌کردیم - به هیچ وجه با بازار بسیار کم‌سودتر آفریقا قابل مقایسه نیست.

 با این حال، توسعه سریع اقتصادهای این قاره نشان دهنده افزایش تقاضا برای منابع انرژی است.

بنابراین برای کشور روسیه بسیار مهم است که از ابتدا بخشی از این پویایی باشد تا یک بازار قابل اعتماد را تضمین کند.

در آستانه این اجلاس، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور، یک ضرب المثل خوب آفریقایی را یادآوری کرد: وقتی ریشه‌ها عمیق باشند، دلیلی برای ترسیدن از باد وجود ندارد.

او توضیح داد: «در واقع: مهم نیست جهان چگونه تغییر کند، مهم نیست اوضاع سیاسی یا اقتصادی چگونه باشد، روح و اصول روابط روسیه با کشورهای آفریقایی بدون تغییر باقی می‌ماند.»

در حاشیه سومین اجلاس روسیه و آفریقا در مسکو، بسته جامعی از اسناد، از تفاهم‌نامه‌ها با انجمن‌های ادغام منطقه‌ای در این قاره گرفته تا توافق‌نامه‌های صنعتی در زمینه زمین‌شناسی، انرژی و حمل و نقل، امضا شد.

اگر توافق‌نامه‌های امضا شده در این اجلاس و سایر اجلاس‌ها به نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌های نفت، کارخانه‌های استخراج و فرآوری محلی و مسیرهای حمل و نقل تبدیل شوند، مسکو به سطح جدیدی از همکاری اقتصادی خواهد رسید و اقتدار خود را در "قاره پیشرو" بیش از پیش تقویت خواهد کرد

https://www.stoletie.ru/rossiya_i_mir/proryvnoj_kontinent_vybirajet_moskvu_658.htm

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده