از کدام موضع داخلی و جهانی؟

انتخابات آمریکا با شکست قطعی ترامپ و حزب جمهوریخواه در دو مجلس سنا و کنگره به پایان رسید. درباره پیامد این شکست دو دیدگاه عمده در رسانه ها و جریان های سیاسی ایران وجود دارد.

یک دیدگاه پیروزی دموکرات ها را یک تغییر بنیادین در سیاست های آمریکا تصویر می کند که موجب می شود جناح های طرفدار مذاکره در آمریکا به قدرت برسند و شرایط برای رسیدن به تفاهم با آمریکا فراهم شود. اینها همان غربگرایانی هستند که قبلا می گفتند که ترامپ تاجر است و می شود با او به توافق رسید و اکنون از توافق با دموکرات ها سخن می گویند.

دیدگاه دیگر با توجه به تجربه گذشته معتقد است که در نهایت بین حزب جمهوریخواه و دموکرات تفاوتی نیست و دست هایی که از پشت صحنه آمریکا را می گردانند، سیاست های اتی دموکرات ها و جمهوریخواهان و دولت ترامپ را تعیین خواهند کرد و کنگره و سنا هم توسط همانها گردانده می شود. بنابراین اتفاق عجیبی در اهداف آمریکا نسبت به ایران روی نخواهد داد.

بدیهی است دیدگاه دوم به نظر ما نزدیکتر است ولی یک نکته را نباید فراموش کرد. انتخابات کنونی یک انتخابات معمولی نبود، آمریکا هم در شرایط معمولی نیست، فضای سیاسی در آمریکا نیز مانند گذشته نیست، همانطور که مردم آمریکا و دیدگاه انها نسبت به اسرائیل و قدرت لابی اسرائیل و همه اینها دچار یک زمین لرزه بزرگ شده است. در واقع این انتخابات مستقیما زیر سایه ناکامی آمریکا در جنگ علیه ایران و همچنین ضعیف شدن موقعیت اسرائیل و به ویژه بنیامین نتانیاهو در فضای مردم و نخبگان آمریکایی صورت گرفت.

بنابراین، بدون آنکه در دام خوش خیالی غربگرایان ایرانی بیفتیم باید در نظر بگیریم که ما از این پس با آمریکایی کمابیش متفاوت از آنچه در دهها سال گذشته بوده، روبرو خواهیم شد. این وضع حامل فرصت ها و البته خطرهاست. دولت سایه در آمریکا خواهد کوشید انتقام شکست در ایران را از روسیه در اوکراین بگیرد و ممکن است برای این موضوع روی امتیاز دادن به ایران و همراهی آن حساب کرده باشد. غربگرایان ایرانی از چنین چشم اندازی استقبال می کنند و خواهند کوشید آن را به عنوان صلح و پایان جنگ و تحریم به مردم معرفی کنند، چشم اندازی که در نهایت، در صورت موفقیت، به معنای ویرانی و تجزیه ایران نیز هست.

با اینحال نارضایتی، نقش و قدرت مردم در آمریکا در نتیجه این انتخابات افزایش یافته و فضای دو قطبی دیگر مانند سابق کار نخواهد کرد و بسیاری از کسانی که بنام حزب دموکرات وارد کنگره یا سنا شده اند مهره های گوش به فرمان نخواهند بود. در حزب جمهوریخواه هم اوضاع مانند سابق نخواهد بود که توییت ونس معاون ترامپ و اشاره به خواست پایان جنگ ایران و تجدید نظر در روابط با اسرائیل در میان مردم و حمایت ترامپ و پسرش از این دیدگاه نشان از زمینه های شکلگیری وضعی جدید دارد.

همانطور که اعتراضات در اروپا نشان می دهد جهان در حال تغییر است و آمریکا هم مستثنی از این تغییر نیست. جنگ علیه ایران و در اوکراین نشان داده که ظرفیت های آمریکا و غرب یکپارچه در جنگ و حفظ ثبات اقتصادی بسرعت در حال فرسایش است. در اینجاست که درک جریان ها و جناح های مختلف داخلی ایران از مذاکره و تفاهم روشن می شود: تفاهم با آمریکا برای همسویی با آن علیه چین و روسیه و برای حفظ نظم جهانی در حال احتضار کنونی؟ یا تفاهم از موضع قدرت برای تغییر نظم حاکم جهانی، در کنار جبهه جهانی متحد ایران به ویژه چین و روسیه و بریکس و شانگهای و ارواسیا؟ ما پشتیبان مذاکره و تفاهم از نگاه دوم یعنی از موضع قدرت برای تغییر نظم حاکم بر جهان در همکاری هرچه بیشتر با متحدان جهانی ایران هستیم و نه مذاکره و تفاهم از نوعی که غربگرایان ایرانی و الیگارش های حامی آنان می خواهند. مخالفت با هر نوع و هر شکل از مذاکره و تفاهم– بدون تفکیک هدف و جهت آن - تنها موقعیت غربگرایان را تقویت خواهد کرد.

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده