ترجمه- کیوان خسروی

دولتهای کشورهای آسیای مرکزی هدف خود را پاک کردن کامل خاطرات دوران شوروی قرار داده‌اند و در حال تحریک احساسات ملی‌گرایانه هستند. در قزاقستان، آخرین بناهای یادبود ولادیمیر لنین در حال تخریب و فعالان بین‌المللی دستگیر می‌شوند، در حالی که در ازبکستان، چهره‌های علمی و هنری شوروی هدف حملات قرار گرفته‌اند. رهبران کشورهای پساشوروی که منابع طبیعی کشورهای خود را به حراج گذاشته‌اند، برده‌وار در برابر رهبران غربی به خاک افتاده‌اند و نظامی ساخته‌اند که در آن فقر مطلق در کنار تجمل پر زرق و برق وجود دارد، از مقایسه با گذشته شوروی می‌لرزند. آنها تلاش می‌کنند این تضاد مخرب را با کمونیسم‌ستیزی، شوروی‌ستیزی و ملی‌گرایی پنهان کنند. یکی از آخرین بناهای یادبود لنین در آلماتی برچیده شده است. این بنای یادبود که در منطقه ترکسیب واقع شده بود، در پایان تابستان حصارکشی شد. روی بنرها نوشته شده بود: «به زودی اینجا یک پارک بی‌نظیر خواهیم داشت» و تصاویر همراه آن، یک زمین بازی و کوچه‌های روشن را نشان می‌داد. این موضوع برای ساکنان غافلگیرکننده بود، زیرا بازسازی فضای سبز تازه در ماه ژوئن به پایان رسیده بود. مقامات منطقه پس از آن یک تور مطبوعاتی برگزار کردند و از بهبودهای انجام شده تمجید کردند. با این حال، گویی مقامات از ایده حفظ بنای یادبود لنین خرسند نبودند و سرانجام به خواسته خود رسیدند. سرنوشت این بنای یادبود، مراحل تبلیغات ضد کمونیستی این کشور را بازتاب می داد. در اوایل دهه ۱۹۹۰، این بنا از مرکز شهر به منطقه ترکسیب منتقل شد. در سال ۲۰۱۴، وزارت فرهنگ قزاقستان از تخریب نهایی آن پشتیبانی کرد، اما نارضایتی ساکنان و موضع اصولی رهبری منطقه در آن زمان مانع از اجرای این طرح شد.

حمله نمایشی به این بنای یادبود همزمان با کمپینی علیه شهروندانی بود که بازنویسی تاریخ را افشا می‌کردند. در اوایل سپتامبر، وبلاگ‌نویسانی به نام‌های آناستازیا آخمتوا و المیرا کولاکوا، که به خاطر سخنرانی‌هایشان علیه ملی‌گرایی و ضد شوروی و در حمایت از روابط دوستانه با روسیه شناخته می‌شوند، دستگیر شدند. آنها طبق ماده قانون جزا به "تحریک نفرت اجتماعی، ملی، قومی، نژادی یا مذهبی" متهم شدند. پایان سال گذشته، وبلاگ‌نویس اصلان تولگنوف، معروف به «قزاق شمالی»، طبق همین ماده به سه سال و نه ماه زندان محکوم شد. قضات، ویدیوهایی را که خواستار حفظ جایگاه رسمی زبان روسی بودند، جرم تلقی کردند و مدرکی دال بر الحاق داوطلبانه سرزمین‌های قزاقستان به امپراتوری روسیه دانستند. تولگنوف همچنین در مورد پیشرفت‌های اجتماعی-اقتصادی قبل از سال ۱۹۹۱ بحث کرد و افسانه‌های مربوط به هولودومور را رد کرد. ازبکستان با موفقیت در مقیاس جنگ با گذشته با قزاقستان رقابت می‌کند. مانند گذشته، رهبر حزب ملی تیکلانیش (احیای ملی) و معاون رئیس مجلس، علیشیر قدیروف، همچنان نقش رهبری را ایفا می‌کند. او بتازگی از «شکنجه» کارگران مهاجر در روسیه صحبت کرده بود. او تأکید می‌کند: «سرویس‌های اطلاعاتی روسیه، افرادی از آسیای مرکزی را به عنوان شرکت‌کنندگان فعال بالقوه در ناآرامی‌های مورد انتظار در نظر می‌گیرند. از عقل سلیم استفاده کنید و هر چه سریع‌تر روسیه را ترک کنید! هیچ پولی ارزش اشک‌های والدین و فرزندانتان را ندارد». «بیماری مزمن» ناسیونالیسم به همین جا ختم نشد. خود قدیروف خواستار تخریب یک مکان میراث فرهنگی به این دلیل شد که یک «هنرمند روسی» در آنجا زندگی می‌کرده است. «در وسط تاشکند، یک دعوی حقوقی و جنجالی بر سر یک ساختمان قدیمی که قرار است تخریب شود، در جریان است.»

او اعلام کرد که: «هیچ‌کس آن را نمی‌خواهد؛ خانه‌ی یک هنرمند روس بود. آن را بردارید. ما چه نیازی به آن داریم؟ چه ارزشی به عنوان میراث فرهنگی برای ما دارد»؟ معاون رئیس مجلس گفت که آژانس میراث فرهنگی ازبکستان نباید از «ارزش‌های جهانی انسانی» بلکه منحصراً از فرهنگ ملی محافظت کند. خانه‌ی مورد بحث، خیابان بابور شماره ۷ است که در سال ۱۹۳۶ بر پایه طرحی از استودیوی الکسی شچوسف ساخته شده است. در زمان‌های مختلف، چهره‌های برجسته‌ای در علم و هنر جمهوری در اینجا زندگی می‌کردند. چند سال پیش، این ساختمان از فهرست میراث فرهنگی خارج و توسط یک شرکت ساختمانی برای تخریب در نظر گرفته شد، اما دادگاه این تصمیم را غیرقانونی اعلام کرد. قدیروف با درخواست تخریب خانه، نه تنها خود را سخنگوی منافع تجاری نشان داد، بلکه جهل عمیق خود را نیز نشان داد. وقتی صحبت از «یک هنرمند روسی» است، آشکارا منظور او واسیلی شیشکین (۱۸۹۴-۱۹۶۶) بود. برخلاف همنامش، ایوان شیشکین، هنرمند منظره‌پرداز، که هرگز از آسیای مرکزی بازدید نکرد، واسیلی آفاناسیویچ باستان‌ شناس بود و بیشتر عمرش را در ازبکستان گذراند. در سایه او، بناهای تاریخی متعددی در بخارا، سمرقند و دره فرغانه کاوش و مورد مطالعه قرار گرفتند. قدیروف که ریاکارانه از فرهنگ ملی دفاع می‌کند، از این موضوع بی‌خبر است. آژانس میراث فرهنگی با اعلام اینکه بناهای تاریخی و فرهنگی هیچ ملیتی ندارند، به حملات معاون پاسخ داد و به آنها آفرین گفت. با این حال، قدیروف اطمینان خاطر پیدا نکرد و یک جنگ اطلاعاتی واقعی علیه این آژانس اعلام کرد. برای این آژانس او خیلی زود اعلام کرد که «وظیفه اصلی همچنان حفاظت از سازه‌ها و موزاییک‌های دوران شوروی است». این فرد تحریک‌کننده خواستار اصلاح این «خطای جدی» است. «بخشی از جامعه می‌تواند هر چقدر که می‌خواهد مدارا یا سکولار باشد، اما هیچ آژانس دولتی در مسیر احیای ملی نمی‌تواند چنین رفتاری داشته باشد!»

قدیروف با عصبانیت می‌گوید: «مانند هر رابطه‌ای، منافع ملی ما باید در اولویت باشد و در رابطه با میراث فرهنگی، اولویت باید بر اساس اهمیت ایدئولوژیک آن تعیین شود. فراموش نکنید: ما برای بازسازی هویت خود مبارزه می کنیم، نه خاطرات دوران شوروی»! علاوه بر این او همچنین علیه بنای یادبود سربازانی که در جنگ کبیر میهنی در شهر چیمبای در جمهوری قره قالپاقستان شرکت داشتند، صحبت کرد. معاون رئیس مجلس تأکید کرد که این بنای یادبود در محل دفن قربانیان «ترور بلشویکی» ساخته شده است. به گفته وی، نیروهای «ژنرال شیداکوف» (احتمالاً منظور ایوان شیداکوف، کمیسر نظامی ستاد گروه نیروهای خوارزم و رئیس کمیته انقلابی آمودریا در طول جنگ داخلی است) دست به کشتار جمعی غیرنظامیان، از جمله زنان، سالمندان و کودکان زدند. مقامات با فرو بردن کشورها در فضایی از ظالمانه‌ترین دروغ‌ها و تعصبات، امیدوارند از پاسخگویی در قبال شکست‌های خود فرار کنند. با این حال، تاریخ داور سختی است و فرار از حکم آن غیرممکن است.

https://static.kprf.ru/m/att/2026/10/rodina08102026no-39.pdf

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده