برای در قدرت ماندن

در ۲۷ سپتامبر، همانطور که الکساندر ووچیچ، رئیس جمهور صربستان - به ویژه در دیدار با ولادیمیر پوتین - قول داده بود، استعفا داد.

قرار است انتخابات زودهنگام پارلمانی تقریباً یک ماه بعد، در ۲۵ اکتبر، و پس از آن انتخابات ریاست جمهوری در ماه دسامبر برگزار شود.

ووچیچ به این ترتیب شخصاً رهبری مبارزات انتخاباتی برای انتخابات پارلمانی را بر عهده گرفت، پس از آن قصد دارد نخست وزیر شود و قدرت سیاسی را حفظ کند.

 او رئیس فهرست «الکساندر ووچیچ - صربستان واحد» است که حول حزب مترقی صربستان که خود تأسیس کرده، تشکیل شده است.

در صربستان، اختیارات ریاست جمهوری نسبتاً محدود است، اگرچه فراتر از یک عملکرد صرفاً نمایندگی است.

 تاکنون، اقتدار او تا حد زیادی بر اعتبار شخصی‌اش استوار بوده است، در حالی که به عنوان نخست وزیر، از امتیازات اضافی قانون اساسی نیز بهره‌مند خواهد شد .

انتظار می‌رود «آنا برنابیچ»، که از سال ۲۰۲۴ به عنوان رئیس مجلس خدمت کرده و پیش از این به مدت هفت سال ریاست دولت را بر عهده داشته است، پس از استعفای ووچیچ، به عنوان رئیس جمهور موقت منصوب شود.

او در حال حاضر کاندیدای اصلی "از ووچیچ" در انتخابات ریاست جمهوری که قرار است در ۲۷ دسامبر برگزار شود، محسوب می‌شود.

با این حال، گزینه‌های دیگری نیز محتمل است. 

ویژگی بارز انتخابات پارلمانی پیش روی صربستان این است که نیروی اصلی مخالف رهبری فعلی، «لیست دانشجویی - دانشجویان پیروزند!» است که بسیاری از احزاب و گروه‌های سنتی، از جریان‌های غرب‌گرا گرفته تا جریان‌های طرفدار روسیه را گرد هم آورده است.

این حزب برنامه خاص خود را دارد و ۲۵۰ نامزد، از جمله اساتید، پزشکان، کارآفرینان، چهره‌های فرهنگی و فعالان از سراسر کشور، را برای همه کرسی‌های مجلس معرفی کرده است.

 فهرست دانشجویان توسط« ایلیا سردانوویچ»، متخصص قلب و استاد دانشکده پزشکی دانشگاه«نووی ساد»، دومین دانشگاه بزرگ کشور، رهبری می‌شود. 

رهبر غیررسمی کل جنبش اعتراضی در این کشور،«ولادان جوکیچ»، رئیس دانشگاه بلگراد و معمار با تحصیلات و حرفه‌اش، در نظر گرفته می‌شود.

 ظاهراً مخالفان او را برای انتخابات ریاست جمهوری دسامبر حفظ کرده‌اند.

او از همان ابتدای تظاهرات گسترده دانشجویانش از اعتراضات آنها حمایت کرده است. او یک چهره طرفدار غرب محسوب می‌شود، اگرچه در شرایط صربستان، این امر کاملاً خودسرانه است.

هر سیاستمداری در این کشور مجبور است احساسات عمومی را در نظر بگیرد.

 بسیاری می‌خواهند به اتحادیه اروپا بپیوندند، اما بدون هیچ گونه ناتو یا قطع روابط با روسیه.

این نوعی اجماع صربستانی است. طبق مطالعه‌ای که در سال 2026 توسط آژانس نینامدیا، به سفارش هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا در صربستان، انجام شد، تنها 45 درصد از پاسخ دهندگان از پیوستن این کشور حتی به اتحادیه اروپا حمایت کردند.

 اتحاد آتلانتیک شمالی حتی ارزش ذکر شدن هم ندارد.

دخالت اروپا در انتخابات صربستان به نفع مخالفان کاملاً آشکار است و عملاً آشکارا انجام می‌شود.

 برای مثال، اوایل امسال،«مارتا کاس»، کمیسر گسترش اتحادیه اروپا، با «ووک جوکیچ» در بلگراد دیدار کرد.

 و در ماه سپتامبر، او سفر برنامه‌ریزی‌شده به صربستان را لغو کرد، ظاهراً در واکنش به مراسم تشییع جنازه «دولتی» ژنرال راتکو ملادیچ، فرمانده سابق ارتش صرب‌های بوسنی، که در آنجا برگزار شد.

در واقع، این مراسم تشییع جنازه چنین جایگاهی نداشت؛ صرفاً جمعیت زیادی (تا ۱۵۰ هزار نفر) در آن شرکت کردند.

اما ظاهراً این مظهر دموکراسی است. ظاهراً، چنین نمایش احساساتی از اعماق صربستان به وضوح با بروکسل سازگار نیست.

در عین حال، نشریه اتحادیه اروپا خاطرنشان می‌کند که حتی برنامه گسترده فهرست دانشجویی عملاً عاری از سیاست خارجی است.

 این برنامه بیشتر بر اصلاحات داخلی در کشور تمرکز دارد و عضویت در اتحادیه اروپا به عنوان هدف اصلی اعلام نشده است 

نمایندگان «لیست دانشجویی» یک برنامه سیاسی مینیمالیستی ارائه دادند که مواضع آنها را بیش از آنکه آشکار کند، پنهان می‌کرد.

 اروپایی‌ها خاطرنشان کردند: «این امر به ویژه در مورد مسائل کلیدی سیاست داخلی و خارجی صادق است: موضع‌گیری در مورد «کوزوو و متوهیا»، جمهوری صربسکا، ادغام اروپا، همکاری با روسیه و درخواست‌های بروکسل برای اعمال تحریم علیه آن».

 به عنوان مثال، آنها به اتفاق آرا کسانی را که سعی داشتند با تکان دادن پرچم‌های اوکراین به تجمعات آنها نفوذ کنند، از صفوف خود اخراج کردند .

روایت اصلی «دانشجویان»، روایتی که بیشترین همدلی را به خود جلب می‌کند، مبارزه با فساد است که واقعاً یکی از حساس‌ترین مسائل در سراسر بالکان است.

اما چه تضمینی وجود دارد که این جوانان «گرسنه» اگر خود را در راس امور بیابند، به خشونت افراطی متوسل نشوند؟

 و آیا این مطالبه مهم، بدون شک، به خودی خود، توجیه کافی برای مدیریت فرآیندهای پیچیده در صربستان و فراتر از آن است؟

در حال حاضر، ووچیچ می‌تواند با اطمینان به نتیجه انتخابات آینده نگاه کند. حتی نشریه مخالف سرسخت ووچیچ، ورمه، اذعان می‌کند که در اولین مناظره تلویزیونی، جایی که آنا برنابیچ از طرف دولت صحبت کرد، او به وضوح از رقیب خود، پروفسور« میریانا نیکولیچ»، پیشی گرفت، اگرچه او این را به "بدخواهی و بدبینی" سابق نسبت داد.

طبق نظرسنجی

که از ۱۶ تا ۲۰ سپتامبر انجام شد، نیروهای حاکم تقریباً ۱۰ درصد از دانشجویان پیشی گرفته‌اند - ۴۸.۶٪ در مقابل ۳۷.۱٪.

 بنابراین، قدرت در صربستان به احتمال زیاد بدون تغییر باقی خواهد ماند.

 همه چیز نشان می‌دهد که همین امر در مورد سیاست خارجی آن نیز صادق خواهد بود. ووچیچ گاهی اوقات به دلیل تناقضش مورد انتقاد قرار می‌گیرد، و مردم از خود می‌پرسند که او واقعاً کجا ایستاده است: غرب یا شرق، روسیه یا اوکراین؟

 برخی حتی دوست دارند او را به طور واضح‌تری در یکی از این دو اردوگاه قرار دهند؛ این ساده‌تر خواهد بود.

 با این حال، اگر ضرب‌المثل «سیاست هنر ممکنات است» در مورد کسی صدق کند، مطمئناً در مورد او صدق می‌کند.

 او به اوکراین می‌رود و با زلنسکی ملاقات می‌کند. در حالی که تأثیر مثبت دومی در اروپا ناچیز است، از سوی دیگر، تأثیر منفی او قابل توجه است.

 او کاملاً قادر است دوستان خود در بروکسل را علیه یک شخصیت سیاسی که از او خوشش نمی‌آید، تحریک کند.

کیف نقش مهمی در سقوط ویکتور اوربان در مجارستان همسایه داشت. چرا ووچیچ باید چنین دشمنی برای خود بسازد؟

 به خصوص از آنجایی که اوکراین - به همراه اسلواکی، اسپانیا و رومانی (به دلیل ترانسنیستریا) - تنها کشور ناتو و اتحادیه اروپا است که استقلال کوزوو را به رسمیت نمی‌شناسد.

برای بلگراد، این یک مسئله آبرومندانه است.

با این حال، تعهد او به عدم اعمال تحریم علیه روسیه همچنان پابرجاست.

ووچیچ همچنین بر آمادگی کامل خود برای توسعه همه اشکال همکاری با مسکو تأکید می‌کند.

 او این موضوع را در دیدار خود با سرگئی لاوروف در نیویورک در مجمع عمومی سازمان ملل و در گفتگوی تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در آستانه استعفایش، مورد تأکید قرار داد.

ووچیچ درباره این دیدار گفت: «ما همچنین درباره وضعیت اوکراین، وضعیت منطقه و سایر موضوعات بحث کردیم.

 ما گفتگوی طولانی داشتیم؛ ما مدت زیادی است که یکدیگر را می‌شناسیم.

 ما ۲۲ یا ۲۳ بار ملاقات کرده‌ایم. روابط ما مبتنی بر احترام است.

ما لزوماً در مورد همه موضوعات دیدگاه یکسانی نداریم، اما همیشه باید به این موضوع احترام بگذاریم و درک کنیم که صربستان و روسیه قرار است روابط خوب سنتی برقرار کنند.

در واقع، از زمان تیتو و ظهور جنبش عدم تعهد، که پدرخوانده واقعی آن رئیس جمهور فقید یوگسلاوی بود، بلگراد گنجینه‌ای از تجربیات عملی در زمینه جابجایی بین مراکز مختلف قدرت را اندوخته است.

یک لطیفه کلاسیک بوسنیایی وجود دارد که در بالکان رایج است، در مورد اینکه چگونه پیرمرد موجو (مخفف محمد) پس از جنگ جهانی دوم به شبه‌نظامیان مردمی یوگسلاوی سوسیالیستی پیوست.

افسران پرسنل می‌گویند: "چطور ممکن است، پدربزرگ موجو؟ تو در زمان اتریش-مجارستان ژاندارم بودی، سپس در یوگسلاوی ژاندارم بودی.

 در زمان آلمانی‌ها، دوباره در پلیس خدمت کردی

و حالا هم همان شغل را در دولت جدید می‌خواهی.

چرا اینقدر دمدمی مزاجی؟" پدربزرگ موجو پاسخ می‌دهد: "من هرگز تغییر نمی‌کنم، این تو (دولت) هستی که همیشه در حال تغییر هستی.

این داستان کهن‌الگویی همچنین بسیاری از جنبه‌های سیاست فعلی صربستان را روشن می‌کند.

 ووچیچ بادنمای سیاست اروپا نیست که با هر باد موافق باشد.

 او پیوسته از موضع خود مبنی بر حفظ حاکمیت ملی در برابر هرگونه تلاشی برای نقض آن دفاع می‌کند، در حالی که البته موازنه واقعی قدرت را نیز در نظر می‌گیرد.

اگر رهبران سایر کشورهای اروپای شرقی نیز در درجه اول بر اساس منافع خود هدایت می‌شدند، منطقه ثبات و رفاه بیشتری را تجربه می‌کرد.

از این نظر، او به عنوان چراغ راهنمای منطقه عمل می‌کند.

https://www.stoletie.ru/politika/fluger_ili_majak_vostochnoj_jevropy_781.htm

تلگرام راه توده:

https://telegram.me/rahetudeh

        پیج فیسبوک راه توده