پلاتفرم گفتگو- ترجمه عسکر داوودی

دوشنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ نامه اعتراضی بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین الملل درباره تجاوز نظامی ـ اقتصادی آمریکا علیه ایران با «مقدمه» زیر منتشر شد:

«ایالات متحده و اسرائیل بیش از یک ماه پیش، در روز شنبه ۹ اسفند  ۱۴۰۴تهاجم نظامی خود را علیه ایران آغاز کردند. این حمله نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد است. رفتار جنگی و اظهارات مقامات آمریکایی نگرانی های جدی درباره نقض حقوق بشردوستانه بین المللی، از جمله احتمال جنایات جنگی، ایجاد می کند. ما بیانیه زیر را با امضاء بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین الملل مستقر در ایالات متحده نوشته ایم تا نگرانی های عمیق خود درباره جنگ را به تفصیل بیان کنیم. این نامه توسط کارشناسان حقوق بین الملل سراسر ایالات متحده، از جمله استادان ارشد؛ رهبران انجمن های برجسته حقوق بین الملل، سازمان های غیردولتی و کلینیک های حقوقی؛ مشاوران حقوقی سابق دولت؛ و کارشناسان حقوق نظامی و دادستان های کل سابق (JAGs) تائید شده است. ما، کارشناسان حقوق بین الملل مستقر در ایالات متحده، برای ابراز نگرانی عمیق درباره نقض های جدی حقوق بین الملل و سخنان نگران کننده ایالات متحده، اسرائیل و ایران در مناقشه مسلحانه کنونی خاورمیانه می نویسیم. این کارزار نقض آشکار منشور سازمان ملل بوده و رفتار نیروهای ایالات متحده پس از آن و همچنین اظهارات مقامات ارشد دولتی، نگرانی های جدی درباره نقض حقوق بین المللی حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین المللی، از جمله احتمال جنایات جنگی، ایجاد می کند...» (برای مطالعه متن کامل انگلیسی نامه اعتراضی حقوقدانان بین الملل به آدرس اینترنتی زیر این مطلب، «مرکز رایس حقوق و امنیت» که یک مؤسسه پژوهشی چند رشته ای غیرحزبی در دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک است مراجعه کنید.م )

شش ماه پس از تجاوز نظامی ـ اقتصادی آمریکا به ایران و انتشار نامه بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین الملل، سوال این است: چه کسی پاسخگوی این جنایات جنگی است؟

با وجود گذشت ۶ ماه از تهاجم ایالات متحده و اسرائیل به ایران و انتشارنامه بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین الملل، دولت ترامپ همچنان خود را بالاتر از حقوق بین الملل می داند و نه تنها در حرف بلکه در عمل نیز مدعی است که حقوق بین الملل شامل ایالات متحده نمی شود، و همچنین تحریم هایی نیز علیه مقامات دادگاه کیفری بین المللی (ICC) را نیز اعمال کرده است! همانطور که در مقدمه این مطلب در بخشی از اطلاعیه حقوقدان ها در تجاوز نظامی – اقتصادی آمریکا ذکر شده عملکرد دولت ترامپ با توسل به زور و تهدید آشکارا «نقض ماده ۲ منشور سازمان ملل» می باشد. بدین ترتیب و با نقض آشکار ماده ۲ منشور سازمان ملل و اطلاعیه بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوقی بین الملل، اکنون رفتار نظامی ـ سیاسی و اقتصادی دولت ترامپ علیه جامعه جهانی زیر ذره بین قرار گرفته است. با استناد به شواهد موجود باید اقدامات آمریکا و اسرائیل علیه ایران تحت نظر، تحقیق و پیگرد قانونی قرار گیرد.چنین اقدامی می تواند اقدامی حیاتی برای حقوق بین الملل در مواجهه با تلاش های هماهنگ برای تضعیف و بی اعتبار کردن این مرکز حقوق بین المللی باشد. حقوق بین المللی بشردوستانه یا به زبان ساده «قوانین جنگ» به چه معنا است؟

حقوق بشردوستانه بین المللی به گونه ای طراحی شده است که وسایل و روش های جنگ را محدود کند و از رنج بی معنای مبارزان و غیرنظامیان جلوگیری نماید. نقض این قوانین «جنایت جنگی» شناخته می شود. ایده پشت این مجموعه از قوانین، انسانی کردن جنگ است. قوانین بین المللی بشردوستانه حمله به غیرنظامیان و اشیاء غیرنظامی را ممنوع می کند. تمایز واضحی بین غیرنظامیان و جنگجویان و همچنین بین اشیاء غیرنظامی و نظامی قائل می شود. اهداف غیرنظامی شامل مدارس، بیمارستان ها، پل ها، نیروگاه ها، زیرساخت های کشاورزی، سدها و تصفیه خانه های آب است.

بر اساس این قانون، ارتش ها مهاجم باید «تمام اقدامات احترامی ممکن» را برای کاهش تلفات غیرنظامیان، آسیب به غیرنظامیان و خسارت به اشیای غیرنظامی انجام دهند. شیء «دو منظوره» که هم هدف غیرنظامی و هم نظامی دارد، می تواند هدف نظامی مشروع محسوب شود اما فقط در صورتی که «سهم مؤثری در اقدام نظامی» داشته باشد و نابود یا غیرفعال کردن آن «مزیت نظامی قطعی» به همراه داشته باشد.

حمله به یک سایت دو منظوره ممنوع است اگر خسارت نامتناسبی وارد کند که به طور جدی به غیرنظامیان آسیب برساند. برای مثال، یک پل می تواند کاربرد نظامی داشته باشد اگر ارتشی از آن عبور کند تا حمله ای انجام دهد. با این حال، چون پل ذاتا غیرنظامی است – و آسیب آن می تواند به طور قابل توجهی بر غیرنظامیان تأثیر بگذارد – حمله به چنین پلی جنایت جنگی محسوب می شود در واقع، قانون می گوید اگر شکی درباره یک سایت وجود داشته باشد، باید فرض شود که یک شیء غیرنظامی محافظت شده است. تهدیدهای مکرر رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، برای «تخریب پل ها، نیروگاه ها، چاه های نفت و کارخانه های آب شیرین کن  در ایران» نشان دهنده تمایل آشکار دولت ترامپ به نقض این قوانین و ارتکاب جنایات جنگی است. در واقع، ترامپ تهدید کرده که «کل تمدن ایران را نابود خواهد کرد» : [به گزارش بی بی سی :«رئیس سازمان ملل و پاپ تهدید دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر اینکه «امشب یک تمدن کامل نابود خواهد شد»، مگر اینکه ایران توافقی برای پایان دادن به جنگ و باز کردن تنگه هرمز بپذیرد را محکوم کرده اند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، گفت از این گونه بیانات جنگی، «عمیقا نگران» است. پاپ لئو چهاردهم گفت چنین تهدیدهایی «غیرقابل قبول» است.] پیت هگست وزیر دفاع ترامپ، نیز حق آمریکا را برای جنگیدن بدون محدودیت های قانونی یا همان «قواعد احمقانه درگیری» که خودش آن ها را نامگذاری می کند، اعلام کرده است. هگست حتی تا آنجا پیش رفته که گفته است: «برای دشمنان ما هیچ رحم و رحمتی نخواهد بود». از نظر قوانین جنگی بین الملل «اعطای امتیاز» در صحنه درگیری رودررو به این معناست که به فردی که مثلا به دلیل جراحت، دیگر در نبرد شرکت ندارد، حمله نکنید. دستور رد بخشش، برخلاف گفته وزیر جنگ آمریکا هگست، صراحتا طبق قوانین جنگ ممنوع است. نقض این قانون جنایت جنگی محسوب می شود.

حمله به مدرسه میناب ـ بیایید چند حمله مشخص در شش ماه گذشته را بررسی کنیم. در روز آغازین تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در شهر جنوبی میناب بمباران شد که پس از بررسی دقیق حادثه کشته شدن ۱۵۶ تن شامل ۱۲۰ دانش آموز ( ۷۳ پسر و ۴۷ دختر) ، ۲۶ معلم (همگی خانم) ، ۷ تن اولیاء دانش آموزان ( ۴ نفر آقا و ۳ نفر خانم) ،یک راننده سرویس مدرسه ، یک تکنیسین داروخانه درمانگاه مجاور مدرسه و یک جنین شش ماهه مشخص شده است. مدرسه بدون شک یک شیء غیرنظامی است. از آنجا که معلمان و دانش آموزان در مدرسه حضور داشتند، این حمله به غیرنظامیان بود. این بدان معناست که، حمله غیرقانونی بوده است شواهد جمع آوری شده پس از حمله نشان می دهد که از ۲ موشک «تاماهاوک» هدایت شونده در بمباران مدرسه استفاده شده است. آمریکا موشک «تاماهاوک» هدایت شونده را در زرادخانه خود دارد، و ایران چنین موشکی را ندارد. بدیهی است که دولت ترامپ مسئولیت بمب گذاری را نمی پذیرد. با این حال، ارزیابی اولیه آمریکا نشان داد که نیروهای آمریکایی پشت این بمباران بوده اند

حمله به تأسیسات آب شرب ـ در ماه ژوئن، دو مخزن ذخیره آب در نزدیکی تنگه هرمز آسیب دیدند. این تأسیسات برای ۲۰٬۰۰۰ غیرنظامی آب آشامیدنی فراهم می کردند. نشانه هایی وجود دارد که این حمله عمدی بوده است. کارشناسان مستقل سلاح استفاده شده در این حمله را «بمب هدایت شونده دقیق» توصیف کرده اند و گفته اند پراکندگی و دورافتادگی تأسیسات آبی نیز نشان دهنده حمله دقیق است. نیروگاه های شیرین آب کن در طول جنگ توسط هر دو کشور آمریکا و ایران هدف قرار گرفته اند. کارخانه های آب شیرین کن و تأسیسات ذخیره آب برای تأمین آب تازه به جمعیت غیرنظامی منطقه ضروری هستند. آنچه این حملات را جدی تر می کند این است که خاورمیانه منطقه ای بسیار خشک است که اغلب با کمبود آب مواجه می شود. بنابراین، حمله به این اشیای غیرنظامی به طور جدی دسترسی مردم به آب را تحت تأثیر قرار می دهد. بنابراین، این یک جنایت جنگی محسوب می شود.

نویسنده این مطلب دکتر «ملانی اوبراین» استاد حقوق بین الملل و معاون رئیس دانشکده حقوق UWA است. دکتر اوبراین رئیس پیشین انجمن بین المللی پژوهشگران نسل کشی و عضو کمیته حقوق بشردوستانه بین المللی غرب استرالیا در صلیب سرخ استرالیا است. او همچنین  پژوهشگر مهمان در مرکز حقوق بشر دانشگاه مینه سوتا، ایالات متحده آمریکا است. خانم «ملانی اوبراین» همچنین مشاوری خبره برای آژانس های مختلف سازمان ملل می باشد. او نویسنده کتاب های «جرم انگاری طاووس داران: مدرن سازی رویکردهای ملی به بهره کشی و سوءاستفاده جنسی» (پالگریو ۲۰۱۷) و «از تبعیض تا مرگ: فرایند نسل کشی از منظر حقوق بشر» (راتلج ۲۰۲۳) می باشد. دکتر اوبراین دریافت کننده مدال اورورا ماردیگانی از موزه- مؤسسه نسل کشی ارامنه و جایزه خدمت طولانی از صلیب سرخ استرالیا نیز می باشد. دکتر اوبراین وکیل پذیرفته شده در دیوان عالی نیو ساوت ولز است. او پیش تر در دانشگاه های مختلف استرالیا، مؤسسه ملی حقوق بشر ساموآ و دادگاه کیفری بین المللی فعالیت داشته است.

https://theconversation.com/six-months-into-the-us-iran-war-will-there-be-any-accountability-for-potential-war-crimes-289593

https://www.justsecurity.org/135423/professors-letter-international-law-iran-war/

        پیج فیسبوک راه توده